76er Gebrüder-Richter-Kirmesorgel

1 Komm Mein Schatz, Wir Trinken Ein Likörchen
02 Tout Paris
03 Mondnacht Auf Der Alster
04 Luxemburg-Marsch
05 Alessandro Stradella
06 Carmen-Marsch
07 Maritana
08 Lobe Den Herren

Die Orgelbouwers Richter

Al minstens 300 jaar was de familie Richter gevestigd in het gehucht Töpfenmühle bij Gersfeld in de Rhön. Sinds het einde van de 18e eeuw vervaardigden de Richters, Limpert, Zietzmann, Baier, Barthelmes en waarschijnlijk nog anderen in Gersfeld orgels, voornamelijk cilinderdraaiorgels (de Gersfeldse Letzen).

Toen in de tweede helft van de 19e eeuw de grote industriële centra ontstonden, verplaatsten de orgelbouwers van Gersfeld gedeeltelijk hun activiteiten daarheen: een lid van de familie Baier vertrok naar Hannover, een Limpert vertrok (waarschijnlijk) naar het Zwarte Zeegebied, en Eduard Richter, geboren in 1844, verhuisde in 1867 naar Düsseldorf, waar hij begin jaren 1870 een orgelbouwwerkplaats oprichtte. Van zijn 8 kinderen overleefden er drie: Felix, geboren in 1870 in Düsseldorf, Eduard (junior), geboren in 1871 in Gersfeld, en Emil, geboren in 1884 in Düsseldorf. In 1874 vestigde Eduard (senior) zijn werkplaats op Schloßstraße 65 in Düsseldorf-Derendorf. Hij overleed in 1893. Er zijn geen (volledige) instrumenten van zijn werkplaats bewaard gebleven (het Richter-orgel van het Stadtmuseum bevat waarschijnlijk nog steeds elementen van een Ed.-Richter-orgel).

Zijn weduwe leidde de orgelwerkplaats tot 1896, waarna de firma Ed. Richter werd omgevormd tot de firma Gebr. Richter, met als partners Felix en Eduard (junior). Het bedrijf floreerde: er ontstond een nieuwe werkplaats en een groot woonhuis. In 1907 trok Felix zich terug als partner en werd zijn jongere broer Emil zijn opvolger. Eduard (junior) had twee zonen: Eduard Emil, geboren in 1905, en Oskar, geboren in 1911. Terwijl de oudere, die in 1976 overleed, niet als orgelbouwer actief was, zou de jongere later het orgelbedrijf voortzetten. Hij overleed echter al in 1936. Het enige kind van Emil, Felix Eduard, geboren in 1922, kwam om tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Op 12 juni 1943 werd een groot deel van Düsseldorf tijdens het Pinksterbombardement verwoest. De bombardementen vernietigden ook de werkplaats en het woonhuis van de gebroeders Richter op de Schloßstraße volledig. Op 4 november 1944 viel ook Eduard (junior) ten prooi aan de bommen.

Emil leefde nog tot 1964, maar bouwde geen orgels meer. De geschiedenis van het Gebrüder-Richter-orgel van het Stadtmuseum Düsseldorf gaat waarschijnlijk terug tot de jaren 1880: een instrument dat rond die tijd waarschijnlijk werd gebouwd door Eduard Richter (senior) diende als basis voor het orgel dat in 1896 in de werkplaats van de gebroeders Richter werd gebouwd. Het was een van de eerste instrumenten die de gebroeders Richter, die in hetzelfde jaar het bedrijf van hun vader Eduard (senior) overnamen, bouwden.

De eerste eigenaar was waarschijnlijk de kermisexploitant Heitmann uit Münster, die het in zijn Zeppelin-carrousel plaatste. In 1924 werd het instrument, zoals blijkt uit het label in de balg, “gemoderniseerd”: de werkplaats Richter bouwde het om van een cilinderbesturing naar een pneumatisch orgel met kartonnen noten en voegde de zijpanelen met het slagwerk toe.

Helaas is niet bekend welke weg het orgel de komende decennia heeft afgelegd. Maar in 1969 verkocht kermisexploitant Wilhelm Feuerriegel uit Winnigstedt het inmiddels sterk veranderde instrument aan kermisexploitant de Jong uit Sint Antonis (NL). Die gaf het op zijn beurt door aan Jan van Eijk uit Terwolde (NL). In 2001 verwierf orgelrestaurator Stefan Fleck uit Waldkirch het en bood het aan bij het Stadtmuseum Düsseldorf. In 2002 besloot de vriendenkring van het Stadtmuseum Düsseldorf om het Gebrüder-Richter-kermisorgel voor het museum te kopen. Veel burgers, bedrijven en instellingen uit Düsseldorf droegen bij aan de aankoop met hun donaties. Meer dan een jaar lang restaureerden orgelbouwers Stefan Fleck en Raphael Lüthi het orgelwerk, dat bijna volledig bewaard was gebleven maar in een erbarmelijke staat verkeerde, en reconstrueerden ze de prachtige gevel van 1896/1924.

Het Gebrüder-Richter-orgel werd op 29 juni 2003 feestelijk aan het Stadtmuseum overgedragen. Onze hartelijke dank aan Friedrich-Wilhelm Hempel voor zijn steun bij de productie van deze cd!

Information

No artists associated with this album.