The Emperor and His Harem – More From a Golden Era
The Emperor and His Harem – More From a Golden Era
Een bijzondere Amerikaanse langspeelplaat met vijf historische mechanische
orgels uit de collectie van het Gay 90’s Melody Museum
in St. Louis, Missouri. Centraal staat The Emperor,
een imposant Mortier-orgel uit België.
The Emperor and His Harem
Op deze plaat zijn verschillende grote dansorgels, kermisorgels en
bandorgels bijeengebracht. De titel The Emperor and His Harem
verwijst naar het grote Mortier-orgel The Emperor en de andere kleurrijke
instrumenten die samen op de opname zijn te horen.
Naast The Emperor horen we
Sadie Mae, Madam Laura,
Big Bertha en Goldie.
De oorspronkelijke platenhoes beschrijft niet alleen de muziek, maar geeft
ook veel technische en historische informatie over deze instrumenten.
De plaat verscheen in stereo bij Audio Fidelity Records
onder catalogusnummer AFSD 6203. Op de hoes wordt de
verzameling gepresenteerd als muziek uit een verdwenen gouden tijdperk
van mechanische muziek.
The Emperor
The Emperor werd rond de overgang van de negentiende naar
de twintigste eeuw gebouwd door de firma Mortier in België.
Het is een groot mechanisch orgel met maar liefst
418 pijpen.
Daarnaast beschikt het instrument volgens de originele hoes over een
bastrommel, kleine trommel, dubbele castagnetten, bekken en
22 xylofoonstaven.
De klank van het orgel wordt op de hoes als zo karakteristiek beschreven,
dat mensen die het instrument eerder hebben gehoord de muziek direct
zouden herkennen wanneer het op radio of televisie wordt gespeeld.
Het front is rijk versierd met onder meer leeuwenkoppen, gehoornde
afbeeldingen van Pan en sierlijk houtsnijwerk. The Emperor speelt
80-toets muziekboeken.
Een aantal orgels uit deze verzameling speelde oorspronkelijk vanaf een
gepinde cilinder, op de Amerikaanse hoes aangeduid als een
cob. Later werden deze instrumenten omgebouwd voor het spelen
van geperforeerde muziekboeken of papieren muziekrollen.
Sadie Mae
Sadie Mae wordt beschreven als een
Military Trumpet Organ met 99 toetsen.
Ook dit instrument speelde oorspronkelijk vanaf een gepinde cilinder.
Volgens de beschrijving trok de krachtige klank van Sadie Mae grote
aantallen bezoekers. De schrijver vergelijkt die aantrekkingskracht zelfs
met de legendarische rattenvanger van Hamelen.
Het orgel heeft vele zichtbare messing pijpen en uitgebreid houtsnijwerk.
Tussen een krans van bloemen bevinden zich twee kleine groene slangen.
Op de zijvleugels bevinden zich de bastrommel, kleine trommel en het bekken.
Madam Laura
Madam Laura gebruikt het systeem van
Gavioli met geperforeerde muziekboeken en telt
93 toetsen.
Het rijk bewerkte front bevat drie bewegende figuren. De klank van
Madam Laura wordt omschreven als zachter dan die van sommige andere orgels
uit de verzameling.
Het front wordt op de originele hoes bijna als een groot valentijnsornament
beschreven, met handgesneden cherubijnen, draken, gouden kwasten en
sierlijke ornamenten.
Big Bertha
Big Bertha is het derde van de zogenaamde
zusterorgels uit de verzameling. Het front bevat drie bewegende figuren,
twee vrouwen en één man.
Ook Big Bertha speelde oorspronkelijk vanaf een gepinde cilinder.
Later werd het instrument omgebouwd voor
82-toets North Tonawanda muziekrollen.
Het orgel is rijk gedecoreerd. Het hoofdgedeelte van het front is zwart,
terwijl het houtsnijwerk allerlei kleuren bevat. De hoes noemt onder meer
gouden kwasten, een waterspuwer, lieren, bloemenkransen en sierlijke
ornamenten.
Een opvallend detail van Big Bertha is het mechanisme van de kleine
trommel. Volgens de platenhoes is dit systeem terug te voeren op een
trommelontwerp van Leonardo da Vinci, waarbij
ronddraaiende trommelstokken het vel aanslaan.
Restauratie van de drie orgels
De drie grote orgels waren volgens de hoestekst gebruikt bij een grote
handgesneden carrousel. Later stonden zij opgeslagen in een schuur in
Gulf Shores, Alabama.
Om de instrumenten weer in hun vroegere luister te herstellen was veel
restauratiewerk nodig. Aan het project werd volgens de hoes
42 maanden gewerkt.
Goldie
Goldie is een Wurlitzer Band Organ nummer 257.
Het instrument werd gebruikt bij een carrousel aan de kust van New Jersey.
Door ouderdom en weersinvloeden raakte het orgel geleidelijk in verval.
Eakins kocht het instrument in 1964 en restaureerde het
vervolgens. Goldie werd daarna tentoongesteld tijdens verschillende
evenementen en werd een van de geliefde instrumenten van het museum.
Het repertoire bestaat uit onder meer polka’s, walsen, marsen en ouvertures.
De hoes noemt Goldie een fraai voorbeeld van Amerikaans vakmanschap.
Dit type orgel werd gebruikt in danspaviljoens, op carrousels en bij andere
vormen van amusement in de open lucht. Goldie heeft een dubbele tracker frame,
speelt nummer 165 muziekrollen en telt
61 toetsen.
Ten tijde van deze uitgave bevonden de instrumenten zich in het
Gay 90’s Melody Museum aan
320 South Broadway, St. Louis, Missouri.
Speellijst
1. Dardanella – The Emperor – 2:30
2. Rosie O’Reilly Waltz – Goldie – 2:19
3. St. Louis Rag – Sadie Mae – 2:30
4. Over the Waves Waltz – Goldie – 3:25
5. Trail of the Lonesome Pine – The Emperor – 1:25
6. Winchester Cathedral – Madam Laura – 2:25
7. Queen City March – Big Bertha – 2:25
1. Red River Valley – The Emperor – 2:10
2. The Merry Widow Waltz – Big Bertha – 4:05
3. Teasing – The Emperor – 1:40
4. Cruising Down the River – Madam Laura – 1:55
5. Wearing of the Green – The Emperor – 1:35
6. Somewhere My Love – Sadie Mae – 2:20
7. After You’ve Gone – Madam Laura – 3:00
Europese en Amerikaanse mechanische muziek
Deze plaat brengt verschillende tradities van mechanische muziek samen.
The Emperor vertegenwoordigt de Belgische orgelbouw van Mortier,
Madam Laura de traditie van Gavioli, terwijl Goldie een duidelijk
Amerikaans Wurlitzer-bandorgel is.
Daardoor is The Emperor and His Harem niet alleen een muzikale
uitgave, maar ook een document van de ontwikkeling en het gebruik van grote
mechanische orgels aan beide zijden van de Atlantische Oceaan.
Historische en technische gegevens zijn ontleend aan de originele
platenhoes van The Emperor and His Harem – More From a Golden Era,
Audio Fidelity Records AFSD 6203.
Information
| Format | Album, Vinyl |
|---|---|
| Record Label | Audio Fidelity Records |
| Genres | |
| Styles |
No artists associated with this album.