Gebrüder Bruder German Fairground Organ – Volume IV

Het Model 107 van Gebrüder Bruder

Het instrument op deze opname is een
Gebrüder Bruder Model 107 met serienummer
5259.

Volgens de begeleidende tekst werd het orgel gebouwd in de
vroege jaren 1910.
Het behoort tot de klassieke Duitse band- en kermisorgels die in die tijd
veel werden gebruikt bij draaimolens, kermissen en andere attracties.

Een typisch Duits kermisorgel

Gebrüder Bruder uit Waldkirch behoorde tot de bekende Duitse bouwers van
mechanische orgels.

Het Model 107 was middelgroot van formaat, maar stond bekend om zijn
krachtige klank. Juist die verhouding tussen formaat en geluidssterkte
maakte dit type aantrekkelijk voor reizende kermisexploitanten.

Veel arrangementen voor dit orgel werden in een vlot tempo geschreven,
zodat de sterke kanten van het instrument goed tot hun recht kwamen.

Muziek op kartonnen orgelboeken

De muziek wordt mechanisch aangestuurd met gevouwen kartonnen orgelboeken.
In het karton zijn duizenden gaten aangebracht.

Die gaten bepalen welke tonen en functies van het orgel worden geactiveerd.
De hoes beschrijft dit systeem mooi als een vroege vorm van gecodeerde informatie.

Van Duitsland naar Amerika

Veel Bruder-orgels werden vanaf het einde van de negentiende eeuw
geëxporteerd naar de Verenigde Staten.

Een belangrijke tussenpersoon was
William F. Mangels uit Coney Island.
Hij verkocht Bruder-orgels samen met zijn carrousels aan pretparken
en kermisexploitanten.

Mangels verkocht het Model 107 onder de naam
Columbia.

Ook de Berni Organ Company uit New York verkocht dit model.
Zij brachten het op de markt als de
Serenadum.

Een Nederlands hoofdstuk

Dit specifieke orgel kwam enkele tientallen jaren geleden vanuit
Nederland naar de Verenigde Staten.

Het instrument arriveerde daar samen met een antieke carrousel.
Dat maakt de geschiedenis extra interessant, omdat het orgel dus niet
rechtstreeks van Duitsland naar Amerika ging.

Volledig gerestaureerd

Na aankomst in de Verenigde Staten werd het orgel volledig uit elkaar gehaald
en gerestaureerd door de eigenaar, die gespecialiseerd was in mechanische muziek.

Bij de restauratie werden speciale leersoorten, lijmen en traditionele
orgelbouwtechnieken gebruikt.

Volgens de hoes nam de complete restauratie ongeveer
een jaar in beslag.

Volume IV

Deze uitgave is het vierde deel in een serie met het
Gebrüder Bruder German Fairground Organ.

De opname werd op locatie gemaakt in
mei 2002.

Vrijwel alle nieuwe arrangementen op deze uitgave zijn van
Wayne Holton.
Alleen nummer 6 en nummer 8 vormen daarop een uitzondering.
   

Speellijst

Een klassiek mechanisch orgel

Dit Bruder-orgel laat goed zien waarom middelgrote Duitse kermisorgels
zo populair waren.

Het instrument combineert een relatief compact formaat met een krachtige
klank en een breed repertoire.
Dankzij de restauratie kon ook in de eenentwintigste eeuw nog worden gehoord
hoe zo’n orgel rond 1910 bedoeld was te klinken.