’t Richter Concertorgel

Dit is een pagina over het ’t Richter Concertorgel, een karakteristiek Duits concertorgel
van de firma Gebr. Richter, Düsseldorf. Het orgel werd gebouwd in de
twintiger jaren en behoort tot het grotere type Richter-orgels.
Volgens de beschikbare informatie telt het klavier 79 toonstufen.

Het orgel heeft een rijk uitgevoerd front met klassieke ornamenten, beeldhouwwerk,
engelfiguren en een centrale vrouwenfiguur voor het pijpwerk. In latere jaren kwam het instrument
in bezit van onder meer Joh. Oudsen te Terborg, daarna van de
fa. Hachmang, vervolgens van D. Keizer te Harfsen,
en later van G. Vader te Kolhorn.

Gegevens

• Naam: ’t Richter Concertorgel
• Type: Concertorgel
• Bouwer: Gebr. Richter, Düsseldorf-Derendorf
• Bouwperiode: begin jaren 1920
• Land van herkomst: Duitsland
• Klavier: 79 toonstufen
• Voormalige eigenaar: Joh. Oudsen, Terborg
• Latere eigenaren: fa. Hachmang, D. Keizer, G. Vader
• Bekende locatie later: Kolhorn
• Label plaat: ORA
• Catalogusnummer: ORA-150

Geschiedenis

Johann Richter begon omstreeks 1840 te Gersfeld-Rhön,
in de omgeving van Fulda, met het repareren en bouwen van kerkorgels.
Later schakelde hij over op het bouwen van buikorgels en draagbare cylinderorgels.
Na zijn overlijden zetten zijn drie zoons het bedrijf voort onder de naam
Gebrüder Richter te Düsseldorf-Derendorf.

De firma Richter bouwde orgels in uiteenlopende groottes en exporteerde deze naar vele landen.
Het hier afgebeelde instrument behoort tot het grotere type. In het begin van de jaren twintig
werd dit orgel gebouwd voor Joh. Oudsen te Terborg, die het achtereenvolgens
in een luchtschommel en bij een autoracebaan plaatste.

In 1954 ging het orgel over naar de fa. Hachmang.
Omstreeks 1973 kocht D. Keizer te Harfsen het instrument als hobby.
Louis van Deventer heeft het orgel nagezien, terwijl front en wagen werden verfraaid.
In 1975 werd het orgel verkocht aan G. Vader te Kolhorn.

Tot het repertoire behoren arrangementen van onder meer
Louis van Deventer, Marcel van Boxtel,
Carl Frei en de fa. Richter.

Plaatopname

Van dit orgel verscheen een langspeelplaat op het label ORA.
Op deze plaat staan twaalf voorbeelden van het karakteristieke geluid van een middelgroot
Duits orgel. De geluidsopname werd verzorgd door Henk Brandsma
en de fotografie door Wim de Vries.

Tracklist

Kant 1

1. Barbaramars
2. Mondnacht auf der Alster
3. Sons of the Brave
4. Gold Regen
5. Hellebardiermars
6. Verlatenwals

Kant 2

1. Feestmars
2. Asta Nielsen Concertwals
3. Fliegermarsch
4. Hochzeit der Winde
5. Grusz an Kiel
6. Bummel Petrus

Bijzonderheden

Het front toont duidelijk de rijke Duitse Richter-stijl, met symmetrische opbouw,
sierlijk snijwerk en beeldengroepen rond het middenveld. De naam
Gebr. Richter Düsseldorf is zichtbaar in het front verwerkt.
Op foto’s is het orgel te zien als transportabel concertorgel in een wagenopstelling,
wat goed past bij het gebruik op kermissen en evenementen.

Volgens de tekst van de Kring van Draaiorgelvrienden werd dit orgel gezien
als een voorbeeld van het romantische geluid van het draaiorgel en als een instrument
dat zowel muzikaal als cultuurhistorisch van belang is.

Bronnen op de afbeeldingen

• Foto van het front van het orgel
• Achterzijde van de ORA-plaat met toelichting en tracklist
• Artikel van de Kring van Draaiorgelvrienden over de Richter van Vader
• Historische foto van het orgel in wagenopstelling