Draaiorgel de Parel

Geschiedenis

De Parel is geen gewoon straatorgel. Het begint in Frankrijk, begin 20e eeuw. Daar bouwt de firma Limonaire een orgel dat bedoeld is voor verhuur en publiek vermaak. Rond 1913 komt het in Nederland terecht, waar het al snel naam maakt.

In Amsterdam krijgt het orgel een bijnaam die blijft hangen. “De Hoempa”. Dat zegt iets over de manier van spelen. Krachtig. Ritmisch. Een beetje stoterig zelfs. Maar kenners horen iets anders. Die spreken over een uitzonderlijk volle klank. Vandaar de bijnaam “Stradivarius onder de orgels”.

Na verschillende eigenaren belandt het orgel in de jaren zestig in Meppel. Daar gebeurt iets belangrijks. Het wordt geen kermisattractie meer, maar een stadsorgel. Een orgel van en voor de mensen. De gemeente koopt het en koppelt het aan jeugdwerk en activiteiten in de stad.

Vanaf dat moment hoort De Parel bij Meppel. Net als het plein, de winkels en de evenementen.

Actuele informatie

m

Vandaag de dag draait De Parel nog steeds. Dat is geen toeval. Het orgel leeft dankzij een kleine groep mensen die het onderhoud doen en ermee op pad gaan.

Sinds begin jaren 2000 staat het orgel eindelijk goed opgeslagen. Droog. Verwarmd. Dat maakt een wereld van verschil. Minder slijtage. Minder storingen. Lagere kosten.

In 2019 heeft het orgel een grote revisie gehad. Alles is uit elkaar geweest. Pijpen, windlades, blaasbalg. Versleten onderdelen zijn vervangen. Lekkages opgelost. Resultaat. De klank is weer vol en stabiel. Zoals het hoort.

Je ziet De Parel nu vooral bij evenementen. In de stad. Maar ook daarbuiten. Het blijft een blikvanger. Groot. Rijdend. En met dat typische geluid dat meteen herkenbaar is.

Bijzonderheden

Dit orgel heeft een paar verhalen die blijven hangen.

Eén daarvan is het ongeluk in de jaren 90. Het orgel valt van een vrachtwagen en raakt zwaar beschadigd. In stukken. Veel mensen denken dat het voorbij is. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Met vakmanschap en doorzettingsvermogen wordt het opnieuw opgebouwd. Soms zelfs beter dan daarvoor.

Een ander moment speelt zich af in het buitenland. In Tsjechië. Daar speelt De Parel op een plein. Tussen honderden mensen. En dan klinkt ineens het Tsjechische volkslied uit het orgel. Meegezongen. Dat soort momenten maken indruk.

Wat ook opvalt. De techniek. Zo’n orgel draait op lucht. Op leer. Op hout. Kleine scheurtjes kunnen al grote gevolgen hebben. Denk aan een lekkende windlade. Dan verlies je direct kracht en klank. Daarom is onderhoud geen bijzaak. Het is alles.

En dan nog dit. De Parel staat op wielen. Letterlijk. Eerst achter een auto. Later op vrachtwagens. Dat maakt het orgel mobiel. En dat is precies waarom het nog steeds midden tussen de mensen staat.