Cavalleria rusticana op de 46’er Ruth van R. Maier

Soms hoor je op een mechanisch orgel een muziekstuk waarbij alles lijkt samen
te komen: de melodie, de registers, de dynamiek en de bijzondere klank van het
instrument. Cavalleria rusticana van Pietro Mascagni is zo’n werk.
Op de 46’er Ruth van R. Maier groeit deze beroemde operamuziek
uit tot een indrukwekkend concertstuk.

Een opera die Mascagni wereldberoemd maakte

Cavalleria rusticana is een opera in één bedrijf van de Italiaanse
componist Pietro Mascagni. De titel wordt meestal vertaald als
“landelijke ridderlijkheid” of “boerenridderlijkheid”, maar verwijst vooral
naar het Siciliaanse eergevoel dat in het verhaal een beslissende rol speelt.

De opera ging op 17 mei 1890 in première in het Teatro Costanzi
in Rome, het huidige Teatro dell’Opera di Roma. Het werk bezorgde de toen nog
jonge Mascagni vrijwel onmiddellijk internationale bekendheid.

Liefde, jaloezie en eer op Sicilië

Het verhaal speelt zich af in een Siciliaans dorp op Paaszondag. Turiddu heeft
na zijn terugkeer uit militaire dienst zijn vroegere geliefde Lola opnieuw
opgezocht. Lola is inmiddels getrouwd met de voerman Alfio. Tegelijkertijd
heeft Turiddu een verhouding met Santuzza.

Wanneer Santuzza ontdekt dat Turiddu en Lola elkaar opnieuw ontmoeten, vertelt
zij uit wanhoop en jaloezie aan Alfio wat er gaande is. De confrontatie die
daarop volgt, draait om liefde, verraad, eer en wraak en eindigt uiteindelijk
met de dood van Turiddu.

Het werk behoort tot het Italiaanse verismo. In deze
operastroming staan geen goden, vorsten of sprookjesfiguren centraal, maar
gewone mensen met heftige en herkenbare emoties.

Meer dan alleen het beroemde Intermezzo

Het bekendste afzonderlijke gedeelte uit de opera is het
Intermezzo sinfonico. Dit ingetogen orkestwerk wordt vaak
zelfstandig uitgevoerd en is gebruikt in films, herdenkingen en concerten.
Veel mensen herkennen de melodie onmiddellijk, zonder te weten dat zij uit
Cavalleria rusticana afkomstig is.

De uitvoering op de 46’er Ruth duurt aanzienlijk langer dan het losse
Intermezzo. Het gaat daarom om een uitgebreide
fantasie of selectie uit de opera, waarin verschillende
melodieën en muzikale gedeelten uit het oorspronkelijke werk achter elkaar
zijn verwerkt.

Cavalleria rusticana op een 46’er Ruth

De muziek van Mascagni leent zich bijzonder goed voor een groot Duits
concertorgel. De brede melodielijnen, dramatische opbouw en afwisseling tussen
verstilde en krachtige passages geven het orgel alle gelegenheid om zijn
registers te laten horen.

In deze uitvoering horen we een 46’er Ruth van R. Maier.
De warme fluit- en strijkklanken ondersteunen de lyrische gedeelten, terwijl
de krachtige tongwerken voor het dramatische karakter zorgen. Het resultaat
klinkt niet als een eenvoudige bewerking van een operamelodie, maar als een
volwaardig concertwerk voor mechanisch orgel.

Een opera uit 1890, opnieuw tot leven gebracht door de pijpen, registers
en mechaniek van een groot Ruth-concertorgel.

Beluister de opname

Hieronder is de uitvoering van Cavalleria rusticana op de
46’er Ruth van R. Maier te beluisteren.

Over Pietro Mascagni

Pietro Mascagni werd in 1863 geboren in Livorno en overleed in 1945.
Hoewel hij meerdere opera’s en andere composities schreef, bleef
Cavalleria rusticana zijn bekendste werk. Mascagni was pas 26 jaar
toen de opera haar succesvolle première beleefde.

Bronnen en verdere informatie

• 
  Teatro dell’Opera di Roma – historische productiegegevens uit 1890
  
• 
  Metropolitan Opera – synopsis van Cavalleria rusticana
  
• 
  Ondernemersplein Nederland – auteursrecht en naburige rechten
  

De oorspronkelijke compositie van Pietro Mascagni behoort tot het publieke
domein. Rechten op het orgelarrangement, de uitvoering en de gebruikte
geluidsopname kunnen afzonderlijk beschermd zijn. Draaiorgel-Radio probeert
rechthebbenden en opnamegegevens zo volledig mogelijk te vermelden.
Beschikt u over aanvullende informatie, neem dan contact met ons op.