De familie De Vreese en de Antwerpse draaiorgelbouw

De naam De Vreese hoort thuis in de geschiedenis van de Belgische en Nederlandse draaiorgelcultuur.
De Antwerpse orgelbouw kende in de eerste helft van de twintigste eeuw meerdere bekende namen.
Naast firma’s als Mortier en Decap wordt ook De Vreese genoemd in verband met straatorgels,
kermisorgels en verbouwde instrumenten.

Wat bij De Vreese vooral opvalt, is de rol bij bestaande orgels. Verschillende instrumenten kregen
in de loop van hun bestaan nieuwe onderdelen, technische aanpassingen of een ander front. Een bekend
voorbeeld is straatorgel De Blauwe Trom in het Draaiorgelmuseum Helmond. Dit orgel werd
oorspronkelijk in 1905 gebouwd door Koeningsberg in Antwerpen. In 1960 kreeg het een front van een
De Vreese-orgel.

Dat laat goed zien hoe de draaiorgelwereld werkte. Orgels bleven vaak tientallen jaren in gebruik.
Ze werden verkocht, aangepast, gerestaureerd en opnieuw ingezet. Daardoor is de geschiedenis van één
orgel vaak ook de geschiedenis van meerdere bouwers, verbouwers en eigenaren.

De Vreese past in die traditie van vakmanschap. Niet altijd als bouwer van een volledig nieuw orgel,
maar ook als naam die verbonden is aan onderdelen, fronten en verbouwingen. Juist daardoor bleef veel
mechanische straatmuziek bewaard en hoorbaar.

De familie De Vreese is daarmee een mooi voorbeeld van hoe rijk en gelaagd het draaiorgelerfgoed is.
Achter ieder orgel zit vaak niet één maker, maar een hele geschiedenis van bouwen, aanpassen,
bewaren en opnieuw laten klinken.

Bronnen en verder lezen

• Draaiorgelmuseum Helmond, beschrijving van De Blauwe Trom. Hier wordt vermeld dat het orgel
  in 1905 door Koeningsberg in Antwerpen werd gebouwd en in 1960 een front van een De Vreese-orgel kreeg.
• CEMPER, thema Dans- en draaiorgels. Deze bron beschrijft de Belgische traditie van straat-
  en dansorgels, met firma’s als Mortier en Decap als belangrijke namen.
• Kring van Draaiorgelvrienden. De KDV zet zich sinds 1954 in voor belangstelling voor en behoud van
  Nederlandse draaiorgels.
• Museum Speelklok, Utrecht. Museum voor mechanische muziekinstrumenten, waaronder draaiorgels,
  dansorgels en andere automatisch spelende instrumenten.